احکام روزه ی مسافر در ماه رمضان

بسیاری از افراد زمانی که در ماه مبارک رمضان قصد سفر رفتن می‌کنند با اضطرابی درونی مواجه می‌شوند که نکند ناخواسته مرتکب گناه شویم، روزه‌مان باطل شود و یا حتی مجبور به پرداخت کفاره‌های سنگین شویم! حتی اگر زمانی که در راه سفر هستید و نمی‌دانید چه زمانی مجاز به افطار خواهید بود باید به نظر مرجع تقلید خود توجه کنید تا لذت سفر به کامتان تلخ نشود.

ما در خیریه خانه ای بی برای این که با ذهنی آسوده به سفرتان برسید و تکالیف شرعی خود را انجام دهید نظر علمای مختلف را در این مقاله خلاصه کرده‌ایم:

۸ شرطی که شما را مسافر می‌کند!

قبل از اینکه احکام روزه مسافر را بررسی کنیم مهم است بدانید در چه شرایطی فرد مسافر تلقی می‌شود. در فقه شیعه با وجود شرایط زیر یک فرد را می‌توان مسافر دانست:

1. مسافت شرعی: حداقل هشت فرسخ (بین ۴۰ تا ۴۵ کیلومتر) از وطن خود دور شود یا بین مبدا و مقصد حداقل ۲۲.۵ کیلومتر فاصله باشد.
2. قصد سفر: از ابتدای مسافرت خود قصد دور شدن به اندازه مسافت شرعی را داشته باشد.
3. استمرار قصد: در بین راه تصمیم خود را عوض نکند و از مسیر خارج نشود.
4. توقف نکردن: قبل از رسیدن به هشت فرسخ نخواهد از وطن خود دور شود یا ده روز در مکانی بماند.
5. حلال بودن سفر: سفر فرد به قصد انجام کارهای حرام نباشد.
6. یکجانشینی: فرد صحرانشین و بیابانگرد و جزء عشایر نباشد.
7. شغل: شغل او در ارتباط با سفر و مسافرت نباشد.
8. حد ترخص: از وطنش به قدری دور شود که دیوار شهر را نبیند و صدای اذان را نشنود.

آیا با قصد ده روزه می‌توان در سفر روزه گرفت؟

اگر می‌خواهید در سفر روزه بگیرید و ثواب ماه رمضان را از دست ندهید باید قصد اقامت کنید:

• باید از ابتدا بدانید که دقیقا ۱۰ روز کامل (یا بیشتر) در یک شهر یا روستا می‌مانید.
• در این ۱۰ روز باید در یک جا باشید. اگر بخواهید بین دو شهر جابجا شوید قصد اقامت شما باطل می‌شود.
• اگر قصد ماندن ۱۰ روزه کنید نماز شما کامل و روزه شما واجب می‌شود و دیگر حکم مسافر را ندارید.

شرایط صحت و باطل بودن روزه مسافر

برای بسیاری از مسافران مهم است که بدانند در چه شرایطی روزه آن‌ها صحیح و در چه شرایطی باطل است:

• خروج بعد از ظهر

اگر زمان شروع سفر شما بعد از ظهر باشد باید روزه خود را تا افطار حفظ کنید.

• خروج قبل از ظهر

اگر قبل از ظهر از وطن خارج شوید روزه شما باطل است اما فقط بعد از عبور از حد ترخص مجاز به افطار هستید.

•  بازگشت قبل از ظهر

اگر قبل از ظهر به وطن برسید و هنوز کاری که روزه را باطل می‌کند انجام نداده باشید واجب است نیت روزه کنید و روزه شما صحیح است.

•  بازگشت بعد از ظهر

اگر بعد از ظهر به وطن برسید دیگر نمی‌توانید روزه را ادامه دهید و باید بعدا قضای آن را به جا آورید.

بررسی احکام روزه مسافر از دیدگاه مراجع تقلید

علما در مورد احکام روزه سفر در ماه رمضان هر یک نظریه‌ای دارند:

فتوای آیت الله خامنه‌ای و امام خمینی

• از نظر این دو بزرگوار کسی که نمازش در سفر شکسته است نباید روزه بگیرد.
• مسافرت در ماه رمضان جایز است اما اگر برای فرار از روزه باشد مکروه است.
• اگر قبل از حد ترخص عمدا افطار کنید باید کفاره روزه را پرداخت کنید. در این شرایط می‌توانید با پرداخت کفاره آنلاین از طریق خیریه خانه ای بی به نیازمندان تکلیف خود را ادا کنید.

نظر آیت الله سیستانی

• ایشان مسافرت در روز ۲۳ ماه مبارک رمضان را مکروه دانسته‌اند.
• اگر کسی نداند روزه مسافر باطل است و روزه بگیرد و بعد از اذان مغرب متوجه شود روزه‌اش صحیح است.
• سفر بعد از طلوع فجر روز جمعه تا زمان ظهر مکروه است.

نظر آیت الله مکارم شیرازی

اگر فرد قبل از ظهر سفر کند به محض رسیدن به حد ترخص باید افطار نماید. همچنین ایشان سفر به قصد فرار از روزه را مکروه می‌دانند و تاکید دارند که رانندگان و کسانی که شغلشان سفر است باید روزه بگیرند.

روزه مسافر در مذاهب اهل سنت

در میان مذاهب چهارگانه اهل سنت دیدگاه‌ها در این مورد متفاوت است:

• حنفیه و شافعیه: اگر روزه گرفتن مشقت نداشته باشد مستحب است فرد در سفر روزه بگیرد (با استناد به آیه ۱۸۴ سوره بقره)
• حنابله: روزه در سفر را کلا مکروه می‌دانند و معتقدند بهتر است مسافر روزه نگیرد.

کفاره روزه مسافر و راه‌های جبران آن

در حالت کلی به روزه مسافر کفاره‌ای تعلق نمی‌گیرد و باید قضای آن به جای آورده شود. اما در دو حالت باید کفاره پرداخت شود:

1. افطار کردن پیش از رسیدن به حد ترخص
2. تاخیر در گرفتن روزه قضا تا ماه رمضان سال بعد

تکلیف فطریه مسافر در شب عید فطر چیست؟

مهم‌ترین ملاک پرداخت فطریه نان خور بودن در شب عید است:

• اگر مهمان هستید: در صورتی که شب عید فطر در سفر باشید و مهمان شخصی دیگر باشید در صورتی که نان‌خور وی حساب شوید پرداخت فطریه بر گردن میزبان است. اما اگر فقط برای یک افطاری مهمان هستید فطریه همچنان بر عهده خودتان خواهد بود.
• اگر در هتل و مسافرخانه هستید: چون نان خور کسی نیستید پرداخت فطریه با خودتان است.

شما عزیزان می‌توانید برای حمایت از کودکان پروانه‌ای پرداخت فطریه خود را به صورت مستقیم در سایت خانه ای بی انجام دهید تا در کاری خیر ثوابی عظیم کرده باشید.